Lambertuskerk Rotterdam - Kralingen

Kerkgebouw

 Wilt u zelf de Lambertuskerk bezoeken? Lees hier verder....

Sint Lambertus

 

De heilige Lambertus werd geboren in het jaar 625. Hij was bisschop in Maastricht. Een man van gebed, volgens het verhaal. Niet bang om misstanden aan de kaak te stellen. Waarschijnlijk was dit ook de reden dat hij, omstreeks 705, in Luik werd vermoord. Volgens de overlevering wist hij dat hij ging sterven. Nadat hij zijn misgewaden had aangetrokken, knielde hij in gebed voor het altaar van de kerk. Eén van de moordenaars klom op het dak en wierp zijn zwaard door een gat dat hij had gemaakt. Aanvankelijk werd Lambertus begraven in Maastricht en later werd zijn lichaam naar de nieuwe kerk in Luik overgebracht. Zijn opvolger, bisschop Hubertus, had deze kerk laten bouwen op de plaats waar Lambertus was vermoord. 

 

Geschiedenis en bouw

 

De huidige Sint Lambertuskerk stamt uit de negentiende eeuw. De geschiedenis van de parochie gaat veel verder terug: reeds in 1270 moet in deze omgeving een kerk gestaan hebben.
In 1802 werd de herberg "de Gouden Leeuw" aangekocht. Hier werd een kerk, een schuilkerk, gebouwd ter vervanging van het kerkje aan de Veenweg. De plaats van dit kerkje wordt door de Pelikaan in het Kralingse Bos aangegeven.
In 1830 werd de nieuwe kerk uitgebreid, maar bleek in de tweede helft van de negentiende eeuw toch te klein voor het groeiende aantal parochianen. In 1875 werd de opdracht voor de bouw van een nieuw kerkgebouw verleend aan E.J. Margry, slechts 34 jaar oud en reeds een van de vooraanstaande architecten van die tijd. Hij was een leerling van de beroemde architect P.H.J. Cuypers. Het nieuwe, neogotische kerkgebouw werd op 26 juni 1878 door de bisschop van Haarlem, mgr. Snickers, plechtig geconsacreerd. In het kerkportaal herinnert de gedenksteen op de linkerzijmuur aan deze gebeurtenis.

 

Verfraaiingen en uitbouw

 

Nadat Kralingen in 1895 door Rotterdam was geannexeerd, werd het een woonwijk voor begoede Rotterdammers. Dankzij de welstand van de parochie kon pastoor Damen grote bedragen besteden aan de verfraaiing van de kerk. Zo werd de Kruisweg, opgezet door de Vlaming F. van Beers, voltooid. Het Mariabeeld links van het hoogaltaar en de beelden van Maria en Jozef rechts zijn restanten van twee altaren, toegewijd aan Maria en aan de Heilige Familie, aan de kerk geschonken. Op het hoogaltaar zelf verrees de bovenbouw uit Caensteen met het tabernakel. In 1900 kreeg de kerk het huidige orgel, gebouwd door de firma Maarschalkerweerd & Zoon in Utrecht.

In 1903 werd ter gelegenheid van het koperen jubileum van pastoor Damen het interieur van de kerk beschilderd. Aan deze pastoor herinnert de gedenksteen rechts achterin de kerk.

In de twintiger jaren werden onder pastoor Haver opnieuw veranderingen en verbeteringen aangebracht. Men bouwde de zijbeuken uit en vergrootte de kapellen van het Heilig Hart (links) en van Sint Antonius (rechts). Het wandmozaïek in deze kapel is van de Haarlemse kunstenaar Lourijsen en werd in 1928 door de parochianen geschonken voor het gouden jubileum van de consecratie van de kerk. Enkele jaren later werd rond het hoogaltaar een groene marmeren wand aangebracht met aan de linkerkant een nis voor het bewaren van relikwieën.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, met name tijdens het bombardement van 14 mei 1940, bleef de kerk gespaard. Wel werden de twee kerkklokken naar Duitsland gebracht. In 1947 schonken de parochianen twee nieuwe klokken. In 1956 werden de ramen van nieuw glas-in-lood voorzien met symbolische voorstellingen van de zeven sacramenten en de vier evangelisten.

Vernieuwing

 

 

In 1969 gaf pastoor Konijn aan architect A. Margry (familie van de oorspronkelijke ontwerper) de opdracht het interieur van de kerk opnieuw in te richten. De altaren van Maria en de Heilig Familie aan weerszijden van het hoogaltaar werden gesloopt. Rechts van het hoogaltaar werd een doopkapel gecreëerd ter vervanging van de doopkapel achterin de kerk. Ook de preekstoel en de communiebank werden verwijderd.
Het priesterkoor werd naar voren toe vergroot en voorzien van een moderne altaartafel en lezenaar. De oude kerkbanken werden verkocht en nieuwe werden geplaatst. Parochianen schonken de altaartafel alsmede de credenstafel en de doopvont. 

 

Kapellen

 

Eén van de populairste plekken van de kerk is de kapel van Onze Lieve Vrouw van Lourdes, links achterin. Op deze plaats was oorspronkelijk de doopkapel. Toen de kapel naar voren werd verplaatst is het Mariabeeld, dat op de pastorie stond, naar de kerk verhuisd. Links voorin de kerk bevindt zich de kapel van het Heilig Hart. Het hart van Jezus is het symbool van Zijn liefde. De schilderingen op de muur verhalen de geschiedenis van de kloosterzuster Maria Alacoque (1647?-1690). Zij kreeg vier verschijningen waarin Christus haar opdroeg de verering van het Heilig Hart te propageren en het feest van het Heilig Hart  in te stellen. Rechts voorin de kerk is de kapel van Sint Antonius van Padua. Deze franciscaner monnik, rond 1188 in Lissabon geboren was beroemd om zijn prediking maar ook voor de vele wonderen. Sint Antonius is nu vooral bekend als de heilige van de verloren zaken. Omdat hem, Volgens de overlevering is Maria met het Christuskind aan hem verschenen en wordt hij vaak met het Kind afgebeeld.  

 

Glas in lood ramen 

 

De vijf grote ramen achter het hoogaltaar zijn geplaatst rond 1900, toen het dorp Kralingen bij Rotterdam werd ingelijfd. Vele rijken vestigden zich in dit landelijk gebied. Dankzij hun giften kon de kerk worden verfraaid. De ramen zijn in het jaar 2000 gerestaureerd. Op het raam geheel links staat de heilige Barbara afgebeeld. Over haar wordt sinds de zevende eeuw verteld dat haar vader haar opsloot in een toren omdat zij zich, tegen zijn zin in, bekeerd had tot het christendom. Uiteindelijk werd zij ter dood veroordeeld vanwege haar geloof. Toen haar vader het vonnis wilde voltrekken, werd hij getroffen door de bliksem. De heilige Barbara wordt sinds de negende eeuw aangeroepen om de gevaren van blikseminslag te bezweren. Bovendien is zij de patroonheilige van schutters en mijnwerkers.
Naast de Heilige Barbara is de Heilige Willibrord afgebeeld, de in Northtumbria geboren missionaris die in 690 naar de Lage Landen kwam. Hij legde een solide basis voor de kerstening van West-Europa.

 

Op het middelste raam staan van beneden naar boven:
1. De Emmaüsgangers.
2. Christus in een amandelvormige stralenkrans. Deze mandorla behoort tot de lichtsymboliek en is het teken van de hoogste goddelijkheid en heerlijkheid. De drie opgestoken vingers van Christus verwijzen naar de drie-eenheid: Vader, Zoon en Heilige Geest.
3. De pelikaan die, volgens de legende, bij gebrek aan voedsel haar jongen met haar eigen bloed voedt.
4. De engel Michaël die het kwade, in de vorm van een draak, verslaat.

5. Op het volgende raam staat Sint Lambertus, de patroonheilige van de kerk. Helemaal rechts staat de Heilige Elisabeth van Hongarije. Toen haar echtgenoot, van wie zij zielsveel hield, na zes jaar huwelijk overleed, wijdde zij zich geheel aan de zorg voor armen en zieken.
 

 

Op de kleine glas-in-loodramen in de zijmuren worden de zeven sacramenten in symbolen afgebeeld. Zie de foto's afgebeeld bij de Sacramenten.

Iets verder naar achter staan de vier evangelisten met hun symbolen op de ramen: Mattheüs (mens), Marcus (leeuw), Lucas (stier) en Johannes (adelaar).  
Op de glas-in-loodramen voorin de kerk bij het beeld van Maria Koningin, bij de sacristie, staan afbeeldingen ontleend aan de litanie van Maria:  fontein,  toren,  poort en vaas.   

Boven de buitendeuren bevindt zich een glas- in-loodraam met daarop Sint Lambertus. Boven hem de Heilige Geest in de vorm van een duif. 

Beelden

Op de pilaren langs het middenschip staan de beelden van de apostelen.
De afbeelding van Judas Iskariot ontbreekt uiteraard.
Helemaal voor in de kerk, links en rechts van het altaar staan de beelden van Petrus en Paulus.
De apostelen zijn vaak te herkennen aan de voorwerpen die zij bij zich dragen (de attributen).
Nu eens verwijzen zij naar hun werk, dan weer naar de manier waarop zij gestorven zijn.

Links van de altaartafel staat een klein beeld van Sint Lambertus.

Verder zijn er nog beelden in de kapellen (zie onder Kapellen). 

 

Schilderingen

Aan de zijmuren hangen de veertien schilderijen van de kruiswegstaties. Het is een beeldverhaal over het lijden en sterven van Christus. De kruisweg is grotendeels geschilderd door de Vlaming F. van Beers en rond 1900 voltooid. De schilderingen op de muur bij de kapel van het Heilig Hart verhalen de geschiedenis van de kloosterzuster Maria Alacoque.
Op het plafond zijn medaillons te onderscheiden, waarin 'het loflied van de drie jonge mannen in de vurige oven' (Daniël 3:52-90) wordt afgebeeld. Op de boog boven het altaar staat het 'Lam Gods', afgebeeld, omringd door de vier evangelisten Matheüs, Marcus, Lucas en Johannes.
Het mozaïek in de kapel van Sint Antonius stamt uit de twintiger jaren en is eveneens van de hand van de Haarlemse kunstenaar Lourijsen. 

Orgel

 Het orgel is geplaatst in 1900 en gebouwd door de bekende firma Maarschalkerweerd & Zoon te Utrecht.

 

Nog niet zo lang geleden zijn er twee CD's uitgekomen: één waarop zowel dit orgel als het orgel van de Hervormde Hoflaankerk te horen zijn.

 

In 2003 is er een cd uitgebracht waarop Margriet den Hartog het orgel bespeeld in de Sonata da Chiesa van Hendrik Andriessen. In andere werken is het Sint Gregoriuskoor onder leiding van Ton Poiesz te horen in voor die tijd kenmerkende werken met Margriet den Hartog aan het orgel. Deze cd is bij het parochiesecretariaat verkrijgbaar. 

 

Meer foto's 

 http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Rotterdam,_St._Lambertus